Oude sporen in een nieuwe eeuw: de uitdaging na Belvedere

Het innovatieprogramma Belvedere heeft de relatie tussen erfgoed en ruimtelijk ordening in Nederland een grote impuls gegeven. Dat betogen verschillende hoogleraren in dit essay.

Hoogleraren van het Netwerk Erfgoed en Ruimte doen een eerste poging om de erfenis van het stimuleringsprogramma Belvedere in kaart te brengen. Van 1999 tot en met 2009 heeft het programma Belvedere de inzet van cultuurhistorie bij ruimtelijke transformaties gestimuleerd. In het essay komen de volgende vragen aan bod: wat heeft het programma betekend voor zowel de erfgoedsector als de betrokken plannende en ontwerpende disciplines? En hoe kan de erfgoedsector zich actief blijven verbinden met maatschappelijke opgaven binnen de huidige, sterk veranderende omstandigheden?

Nieuwe strategie

Het behouden van historisch, onroerend materiaal heeft met de Belvedere-benadering een nieuwe strategie gekregen. Deze strategie beoogt niet om erfgoed te musealiseren, maar juist met het maatschappelijke, functionele en economische leven te verweven. De auteurs constateren dat het Belvedere-programma in de wereld van opdrachtgevers, architecten en stedenbouwkundigen een grote invloed heeft gehad. Tegelijkertijd staat de erfgoedsector voor nieuwe uitdagingen als gevolg van een terugtredende (rijks)overheid, een omslag in de ruimtelijke ordening (van groei naar krimp) en een crisis in vastgoed- en gebiedsontwikkeling. Pas wanneer de erfgoedsector zich ook onder deze omstandigheden actief kan verbinden met maatschappelijke opgaven, kan het Belvedere-programma een succes worden genoemd.

Voor wie

Deze publicatie is bedoeld voor erfgoedprofessionals, beleidsmakers bij overheden en professionals werkzaam in de ruimtelijke ordening.

Colofon

Auteurs: Prof. dr. ir. Joks Janssen (Wageningen University), Prof. ir. Eric Luiten (Technische Universiteit Delft), Prof. dr. Hans Renes (Vrije Universiteit Amsterdam), Prof. dr. Jan Rouwendal (Vrije Universiteit Amsterdam)
© Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed/Netwerk Erfgoed & Ruimte Amersfoort, mei 2013