Historische wegen

Deze gids biedt een kort overzicht van onze historische infrastructuur en laat zien hoe de oudste wegen in het landschap ontstonden en hoe dit netwerk langzamerhand steeds dichter werd.

De loop van veel Nederlandse wegen dateert van eeuwen geleden. De oudste routes zijn zelfs al in de steentijd ontstaan. Met het toenemen van de bevolking en de mobiliteit ontstond geleidelijk een steeds dichter netwerk van paden en wegen. Sommige hadden een specifieke functie, zoals kerkenpaden, trekwegen of doodwegen. De meeste wegen en paden waren van lokaal belang. Andere wegen reikten veel verder, sommige tot ver over de huidige landsgrenzen.

Van slingerend tot kaarsrecht

In de Romeinse tijd werd een grootschalig stelsel van lijnrechte wegen aangelegd tussen belangrijke steden en legerplaatsen. In de middeleeuwen vormden de koningswegen of heerwegen de belangrijkste verbindingen. Vanaf de renaissance heeft het Romeinse wegenstelsel tot de verbeelding gesproken en als model gediend voor de aanleg van nieuwe infrastructuur. De grootschalige en stelselmatige aanleg van wegen kwam vanaf de Franse tijd op gang. Deze aangelegde wegen zijn meestal recht, omdat ze het kortste tracé tussen twee plaatsen volgen. Natuurlijke hindernissen werden steeds vaker letterlijk uit de weg geruimd. Slingerende wegen zijn dan ook meestal ouder van herkomst.

Voor wie

Deze gids is bedoeld voor erfgoedprofessionals en anderen die geïnteresseerd zijn in de manier waarop onze infrastructuur zich heeft ontwikkeld.

Colofon

Gids Cultuurhistorie 20
Tekst: Jaap Evert Abrahamse, Henk Baas, Bert Groenewoudt en Frits Niemeijer
ISSN: 2210-4674
© Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 2012